పెద్ద నోట్ల రద్దుకు పదేళ్లు… అప్పటి జ్ఞాపకాలు !

పెద్ద నోట్ల రద్దు జరిగి నేటికి పదేళ్లు పూర్తయ్యాయి. కానీ అవి పదేళ్ల వ్యవధిలా అనిపించడం లేదు… పది నెలలు గడిచినట్లుగా ఉంది!

2016 నవంబర్ 8 సాయంత్రం ప్రధాని మోదీ మీడియా సమావేశం ఏర్పాటు చేసి, జాతినుద్దేశించి ప్రసంగిస్తూ, ఆ క్షణం నుంచి అప్పటివరకు చలామణిలో ఉన్న రూ.500, రూ.1,000 నోట్లు చిత్తు కాగితాలతో సమానమని ప్రకటించారు. దీంతో జనాలు భయాందోళనలతో ఏటీఎంల వద్ద బారులు తీరారు.

నాడు ప్రముఖ సామాజిక మాధ్యమంగా ఉన్న ఫేస్‌బుక్ వేదికగా నరేంద్ర మోదీని ఇలాంటి సంచలన నిర్ణయం తీసుకున్నందుకు పొగుడుతూ పోస్టులు వెల్లువెత్తాయి. నోట్ల రద్దు తర్వాత దాదాపు ఆరు నెలల పాటు ప్రజలు పడిన ఇబ్బందులు, అప్పటి జ్ఞాపకాలను ఒకసారి నెమరువేసుకోవాలనే ఉద్దేశంతో ఈ బ్లాగ్ పోస్ట్.

పరీక్షల మధ్యలో నోట్ల రద్దు!

2016 నవంబర్ నెలలో నాకు CA-IPCC పరీక్షలు జరుగుతున్నాయి. కృష్ణా పుష్కరాల హడావుడి తదితర కారణాల వల్ల విజయవాడలో ఉండాల్సిన నేను, స్నేహితులు గుంటూరులో ఉండటంతో అక్కడికి షిఫ్ట్ అయ్యాను. బ్రాడీపేట బదులు అరండల్‌పేటలోని ఒక CA ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో చేరాను. హాస్టల్ కూడా దానికి దగ్గర్లోనే ఉండేది. పరీక్ష కేంద్రం చాలా దూరం అయినప్పటికీ నడుచుకుంటూ వెళ్లేవాడిని.

టాక్స్ పేపర్ చివరి పరీక్ష. దానికి ముందు రోజే ఈ నోట్ల రద్దు నిర్ణయం జరిగింది.

నవంబర్ 8 సాయంత్రం హాస్టల్ ఫీజు కట్టడానికి వెళ్తుంటే, అప్పటికే హాస్టల్‌లో ఉన్న స్నేహితులందరూ యూట్యూబ్‌లో ప్రధాని ప్రసంగం వినడంలో నిమగ్నమయ్యారు. అదే సంవత్సరం జియో ఉచిత ఇంటర్నెట్ అందిస్తుండటంతో వార్తలు చూడటం అందరికీ సులభమైంది.

ఏముందిలే... మళ్లీ ఏదో పాకిస్థాన్ మీద దాడి గురించి చెప్తారేమో అనుకుంటూ ఏటీఎం కార్డు కోసం వెతుకుతున్నాను.

బయటకు వెళ్లి సరదాగా అటూ ఇటూ తిరిగి, హాస్టల్ ఫీజు కట్టడం కోసం ఏటీఎం వద్దకు వెళ్లాను. అప్పటికి అక్కడ ఏమంత హడావుడి లేదు. ఎప్పటిలాగే నాలుగు వేలు డ్రా చేసుకున్నాను. వాటిల్లో అప్పటికే రద్దు చేసినట్లు ప్రకటించిన నోట్లే ఎక్కువగా ఉన్నాయి. కానీ నాకు ఆ విషయం తెలియదు!

తిన్నగా హాస్టల్‌కు రాగానే అందరూ హాస్టల్ ఓనర్ అంకుల్‌తో కూర్చుని మాట్లాడుతున్నారు. అప్పుడే నాకు అసలు విషయం అర్థమైంది. తర్వాత ఓనర్‌ను నచ్చజెప్పి అవే నోట్లు ఫీజు కింద ఇచ్చేశాను.

ఏటీఎంల చుట్టూ తిరిగిన రోజులు!

IPCC పరీక్షలు పూర్తయ్యాయి. అయినా మరో వారం పాటు బ్రాడీపేటలో ఉన్న నా స్నేహితుడు శివకుమార్ రూమ్‌లోనే ఉన్నాను. సరదాగా ఒక వారం అక్కడే ఉండి, గుంటూరు నుంచి ఇంటర్‌సిటీ ట్రైన్‌లో మధిర చేరుకుని, అక్కడి నుంచి మా ఊరికి వచ్చాను.

ఇంటికి వచ్చాక నా పని... మా కుటుంబ సభ్యుల బ్యాంకు ఖాతాల్లో పంట అమ్మిన డబ్బులను డ్రా చేసుకుని రావడం!

ఒక నాలుగు ఏటీఎం కార్డులు జేబులో వేసుకుని ఏటీఎంల ముందు గంటల పాటు నిలబడేవాడిని. కార్డుకు ఒక రోజులో కేవలం రెండు వేల రూపాయల పరిమితి మాత్రమే ఉండేది.

ఎక్కువ కార్డులు తెచ్చి డ్రా చేస్తున్నారని కొన్ని బ్యాంకుల వాళ్లు సెక్యూరిటీ గార్డులను పెట్టి, ఒక్క కార్డుతో మాత్రమే అనుమతించేవారు. మా ఊరిలో డబ్బులు దొరకనప్పుడు మధిర వెళ్లి డ్రా చేసుకుని వచ్చేవాడిని.

అప్పట్లో నా దగ్గర ఉన్నది నోకియా కీప్యాడ్ ఫోన్ మాత్రమే. స్మార్ట్‌ఫోన్ లేదు. ఫోన్‌పేలు, గూగుల్‌పేలు లేవు. అయితే, ఆ చిన్న ఫోన్‌లోనే *#99# డయల్ చేసి మొబైల్ బ్యాంకింగ్ ద్వారా లావాదేవీలు చేసేవాడిని. ఇప్పటి యూపీఐ చెల్లింపులతో పోలిస్తే అది చాలా ప్రాథమికమైన విధానం. అయినా అప్పట్లో అదే ఒక సౌకర్యం.

ఏదైనా బ్యాంకింగ్ సంబంధిత సమస్య వస్తే కస్టమర్ కేర్‌కు తరచూ ఫోన్ చేసేవాడిని. ఇది నాకు స్పోకెన్ ఇంగ్లీష్‌కు కూడా సాయపడింది. తెలిసిన వాళ్లతో ఇంగ్లీష్ మాట్లాడటం కొద్దిగా ఇబ్బందిగా ఉంటుంది. కానీ కస్టమర్ కేర్ వాళ్లు మనకు పరిచయం ఉండరు కాబట్టి, తప్పులు వచ్చినా అలాగే మాట్లాడేవాడిని. అలా నా కమ్యూనికేషన్ స్కిల్స్ కొద్దిగా ఇంప్రూవ్ అయ్యాయి.

అప్పట్లో రోజూ నోట్ల రద్దు వార్తలు, ప్రజల ఇబ్బందులతోనే టీవీలు, దినపత్రికలు నిండిపోయేవి.

రెండు వేల నోటు... అదొక స్టేటస్ సింబల్!

రెండు వేల నోటు చేతికి రాగానే అదొక స్టేటస్ సింబల్‌గా మారిపోయింది. వాట్సాప్ స్టేటస్‌లు దద్దరిల్లిపోయేవి. అప్పట్లో ఆ నోటులో చిప్ అమర్చారని, డబ్బు ఎక్కడ దాచినా తెలిసిపోతుందని ప్రచారం కూడా జరిగింది.

నోట్ల వేటతోనే ఆ రెండు నెలలు గడిచిపోయాయి. ఫలానా ఏటీఎంలో డబ్బులు ఉన్నాయని తెలియగానే అక్కడికి పరిగెత్తేవాడిని. మరోవైపు టీవీ9లో అసలు ఇది ఒక అట్టర్ ప్లాప్ నిర్ణయం అంటూ డిబేట్లు జరిగేవి.

పదేళ్ల తర్వాత వెనక్కి తిరిగి చూస్తే...

ఈ నోట్ల రద్దు నిర్ణయం వల్ల కలిగిన మార్పుల్లో ఒకటి... ఆన్‌లైన్ పేమెంట్ విధానం గ్రామాల్లో కూడా వేగంగా విస్తరించడం. తోపుడు బండ్ల వాళ్లు, వీధి వ్యాపారులు కూడా సాంకేతికతను అందిపుచ్చుకున్నారు. ఇప్పుడు స్కానర్ లేని చిరు వ్యాపారులు లేరంటే అతిశయోక్తి కాదు.

నోట్ల రద్దు వల్ల దేశానికి జరిగిన లాభనష్టాలపై చర్చ వేరు. కానీ ఆ సమయంలో ఒక విద్యార్థిగా నేను ఎదుర్కొన్న అనుభవాలు మాత్రం ఎప్పటికీ గుర్తుండిపోతాయి.

నాలుగు ఏటీఎం కార్డులు జేబులో వేసుకుని తిరగడం, ఏటీఎంల ముందు గంటల తరబడి నిలబడటం, నోకియా ఫోన్‌లో *#99# ద్వారా లావాదేవీలు చేయడం, రెండు వేల నోటు కోసం ఎదురుచూడటం... ఇవన్నీ ఇప్పుడు తలుచుకుంటే ఏదో నిన్న మొన్న జరిగినట్లుగా అనిపిస్తోంది.

అప్పుడే పదేళ్లు గడిచిపోయాయా!

Relationship does not automatically disqualify a witness.

 

SHEKAPPA & ORS. v. STATE OF KARNATAKA

Citation: 2026 INSC 1189
Court: Supreme Court of India
Date: 3 November 2026
Bench: K.V. Viswanathan and Arun Palli, JJ.

1. Facts of the Case

1. A dispute arose between the accused and Nagappa (PW-25) concerning a goat injured by a bull belonging to accused No. 2.
2. The deceased Mallappa and Gulappa supported Nagappa in the dispute.
3. Due to the resulting hostility, the prosecution alleged that seven accused attacked and murdered the two brothers using axes during the night of 8–9 September 2001.
4. The wives of the deceased, PW-17 and PW-18, claimed to have witnessed the incident.
5. The Trial Court acquitted the accused.
6. The Karnataka High Court reversed the acquittal and convicted them.
7. The accused appealed to the Supreme Court.

2. Legal Provisions Involved

Provision	Subject
Section 143 IPC	Punishment for unlawful assembly
Section 148 IPC	Rioting, armed with deadly weapon
Section 302 IPC	Punishment for murder
Section 323 IPC	Punishment for voluntarily causing hurt
Section 341 IPC	Punishment for wrongful restraint
Section 149 IPC	Offence committed by member of unlawful assembly
Section 174 CrPC	Police inquiry and report on suicide, etc.

Note: Section 174 CrPC is now corresponding to Section 194 BNSS.

3. Important Legal Issues and Principles

Issue 1: Whether the testimony of a related witness can be rejected?

Held: No. A witness cannot be disbelieved merely because they are related to the deceased.

Principle: A related witness is not necessarily an interested or partisan witness. Their testimony must be carefully scrutinised.

Issue 2: Whether non-mention of eyewitness names in an inquest report makes their testimony unreliable?

Held: No.

Principle: The purpose of an inquest is to ascertain the apparent cause of death and the nature of injuries. Recording the names of eyewitnesses is not mandatory.

Case law: Radha Mohan Singh v. State of U.P. (2006) 2 SCC 450.

Issue 3: Whether stomach contents can conclusively determine the time of death?

Held: No.

Principle: The digestive process varies from person to person depending on food, health and digestive capacity. Digestive evidence cannot conclusively determine the time of death.

Case laws:

• Nihal Singh v. State of Punjab, [1964] 4 SCR 5.
• Shivaji Sahabrao Bobade v. State of Maharashtra, (1973) 2 SCC 793.

Issue 4: Whether delay in lodging an FIR automatically makes the prosecution case doubtful?

Held: No.

Principle: Delay must be examined in the light of surrounding circumstances and the explanation offered.

Issue 5: Whether a High Court can reverse an acquittal?

Held: Yes, where the acquittal is perverse or wholly unsustainable in law.

Principle: An appellate court has the power to reappreciate evidence. However, where two reasonable views are possible, the acquittal should ordinarily not be disturbed.

Case law: Arulvelu v. State, (2009) 10 SCC 206.

4. Final Judgment

The Supreme Court dismissed the appeal and upheld the convictions imposed by the Karnataka High Court.

5. Five Principles to Remember

1. Relationship does not automatically disqualify a witness.
2. An inquest report is not intended to contain the entire prosecution story.
3. Digestive processes cannot precisely determine the time of death.
4. Delay in FIR registration is not automatically fatal.
5. An appellate court can interfere with a perverse acquittal.

6. Important Paragraphs

• Paragraphs 19–21: Appeal against acquittal.
• Paragraphs 22–23: Motive.
• Paragraphs 24–33: Eyewitness testimony.
• Paragraphs 34–36: Inquest proceedings.
• Paragraphs 38–44: Medical evidence and digestive process.
• Paragraphs 45–47: FIR delay and contradictions.
• Paragraph 48: Final decision.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఎముకమజ్జ మార్పిడి సేవల లోటు

 

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఎముకమజ్జ మార్పిడి సేవల లోటు

తలసేమియా, సికెల్ సెల్ అనీమియా, అప్లాస్టిక్ అనీమియా, కొన్ని రకాల క్యాన్సర్ల చికిత్సకు సంజీవని ఎముకమజ్జ మార్పిడి (బోన్ మారో ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్)గా పిలువబడుతుంది. జన్యుపర వ్యాధుల చికిత్సలో రాబోయే కాలంలో ఇది అత్యంత కీలక పాత్ర పోషించనుంది. ప్రస్తుతం ఇది దేశంలోని కొన్ని రాష్ట్రాలు, నగరాలకు మాత్రమే పరిమితమై ఉంది. ఖర్చుతో కూడిన వైద్యం కావడంతో పేద, మధ్యతరగతి ప్రజలు ఖర్చులు భరించలేక ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు.

ప్రస్తుతం ప్రజలు ఈ సేవలు పొందడంలో తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. ఒక వైపు అధిక ఖర్చు, మరోవైపు వైద్యం కోసం దూర ప్రాంతాలకు వెళ్లాల్సిన పరిస్థితి వచ్చింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ విషయానికి వస్తే — ఈ సేవలు ప్రస్తుతం ప్రధానంగా కార్పొరేట్ ఆసుపత్రులకే పరిమితమై ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ సర్వజన ఆసుపత్రులలో ఈ సేవలు అందుబాటులో లేవు. మంగళగిరి ఎయిమ్స్‌లో ఈ చికిత్సను ప్రారంభిస్తామని జూన్ నెలలో ప్రకటించినా, ఇప్పటి వరకు ప్రారంభం కాలేదు.

ఎన్‌.టీ.ఆర్. వైద్య సేవల పథకంలో ఈ చికిత్సను అందించే ఆసుపత్రులు ఉన్నప్పటికీ, ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన ప్యాకేజీ అమౌంట్ ₹11 లక్షలు (GO RT 694, dt. 11.11.2020)గా ఉంది. ఈ ధర ఐదేళ్లుగా సవరించబడలేదు. వైద్య ద్రవ్యోల్బణం సగటు 15% పరిగణనలోకి తీసుకుంటే ప్రస్తుతం ఈ ప్యాకేజీ కనీసం ₹18 లక్షలకు పెరగాలి.

కానీ పెంపు లేకపోవడంతో ఆసుపత్రులు అదనపు భారాన్ని రోగులపై వేయక తప్పడం లేదు. వాస్తవానికి ఈ చికిత్సకు కనీసం ₹15–40 లక్షల వరకు ఖర్చవుతుంది. అంటే ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన ₹11 లక్షల ప్యాకేజీ అసలు సరిపోదు. తెల్ల కార్డు, హెల్త్ కార్డు కలిగిన వారు సైతం అదనపు భారాన్ని భరించాల్సిన పరిస్థితి.

ఈ భారాన్ని మోయలేని ప్రజలకు ప్రభుత్వ సర్వజన ఆసుపత్రులలో ఈ సేవలు ఉచితంగా అందించాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వానిది. లేకపోతే, GO RT 694లో పేర్కొన్న ప్యాకేజీ మొత్తాన్ని ప్రస్తుత వ్యయాలకు తగిన విధంగా సవరించాలి.

ఇతర రాష్ట్రాల ఆదర్శం:

తెలంగాణలోని నిమ్స్, ఎం.ఎన్.జె. క్యాన్సర్ ఆసుపత్రి, ఒడిశాలోని ఎస్‌.సి.బి. మెడికల్ కాలేజ్, పుదుచ్చేరిలోని జిప్మర్ (JIPMER) వంటి ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులు ఈ సేవలను పేద ప్రజలకు ఉచితంగా అందిస్తున్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కూడా ఇలాంటి సదుపాయాలు అందించే చర్యలు ప్రభుత్వం తీసుకోవాలి.

దాతల సమాచార నిధి:

ఎముకమజ్జ మార్పిడి చికిత్సలో దాతల సమాచారం అత్యంత కీలకం. దాతల వివరాలు ముందుగానే అందుబాటులో ఉంటే చికిత్స త్వరగా ప్రారంభం అవుతుంది, ఖర్చు తగ్గుతుంది, ప్రమాదం తక్కువ అవుతుంది. దీనికోసం ప్రభుత్వం దాతల నమోదు కార్యక్రమాలు ప్రారంభించి, మౌలిక సదుపాయాలు, మానవ వనరులు అభివృద్ధి చేయడానికి నిధులు కేటాయించాలి.

మూలకణాల నిల్వ గురించి ప్రజల్లో అవగాహన పెంపొందించాలి. హెచ్‌ఐవీ, క్యాన్సర్ వంటి వ్యాధుల చికిత్సలో కూడా భవిష్యత్తులో ఈ మార్పిడి కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

ప్రజల ఆరోగ్య భద్రతను పటిష్ఠం చేయాలంటే — ఈ సంజీవని వైద్యం ప్రభుత్వ సర్వజన ఆసుపత్రులలో అందుబాటులోకి రావాలి. ఆరోగ్య ఆంధ్రప్రదేశ్ నిర్మాణానికి నాంది పడాలి.

తెలంగాణా లో ఈ విదంగా 👇👇👇

సమాప్తం.

మీలాంటి చైర్మన్ మళ్ళీ రావాలి

 **మీలాంటి చైర్మన్ మళ్ళీ రావాలి**

రేపటితో ఏపీపియస్సి చైర్మన్ కి పదవికి శ్రీమతి ఏ.ఆర్ అనురాధ గారు ఘనంగా వీడ్కోలు పలకనున్నారు. కూటమి ప్రభుత్వం ఏర్పడిన కొద్ది రోజుల్లోనే మునుపటి చైర్మన్ గౌతమ్ సవంగ్ ఆకస్మాత్తుగా రాజీనామా చేయడం తో ఏర్పడిన కాళీని మొక్కుబడిగా భర్తీ చేయడం కాకుండా  ఎపిపియస్సి లో ప్రక్షాళనే ద్వేయంగా  ప్రభుత్వం గత ఏడాది అక్టోబర్23 న అంకిత భావం కలిగిన ,సమర్ధవంతమైన, ముక్కుసూటి అధికారిగా పేరొందిన అనురాధ గారికి ఎపిపియస్సి పాలనా పగ్గాలు అప్పగించింది. తన 11 నెలల రెండు వారాల పదవి కాలం లో మాలాంటి ఎందరో ఉద్యోగార్థులు మనసు చూరగొన్నారు.

  

నమ్మకం..భరోసా :-

ప్రభుత్వ కొలువు సాధించి సమాజంలో గౌరవం, ఉద్యోగ భద్రత మొదలగు మౌళిక అవసరాల కొరకు మారు మూల పల్లెల నుంచి నగరాల వరకు ఎందరో ఉద్యోగార్థులు ఉన్న కొద్ధి పాటి పోస్టుల కొరకు నిత్య సాధన చేస్తూ పోటీ పడటం విదితమే. కానీ దేశంలో వివిధ రాష్ట్రాల్లో ఉద్యోగ నియామకాల్లో జరుగుతున్న అక్రమాలు బయలుపడిన ప్రతీసారీ మనకు రావాల్సిన ఉద్యోగం మనకు వస్తుందా రాదా అనే ఆందోళనకు ప్రతి ఉద్యోగార్ధి గురవాల్సిన పరిస్థితి.2018 గ్రూప్1 వివాదం నుంచి ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని ప్రభుత్వ ఉద్యోగార్థుల ఆశల మీద నీలి నీడలు కమ్ముకున్నాయి. కానీ గత సంవత్సర కాలంగా ఎపిపియస్సి పరీక్షలకు సన్నద్ధం అయ్యే వారికి ఈ ఆందోళన నుంచి ఉపశమనం కలిగించింది అనురాధ గారి చైర్మన్ నియామక. అటువంటి ఉన్నత విలువలు కలిగిన వ్యక్తి పదవి కాలం రేపటి తో పూర్తవ్వడం భావోద్వేగకరమైన అంశం.

నేపధ్యం: 

1987 ఐపీఎస్ బ్యాచ్ కి చెందిన అనురాధ గారు 2015 వ సంవత్సరం లో నిఘా విభాగ అధిపతి గా బాధ్యతలు చేపట్టి ఆయా పదవి చేపట్టిన మొట్ట మొదటి మహిళ అధికారిగా గుర్తింపు పొందారు. 2001-2004 మధ్యకాలంలో బెజవాడ కొత్వాల్ గా బాధ్యతలు చేపట్టి నగరంలో శాంతి భద్రతలు కల్పించి సామాన్య ప్రజలకు భరోసా కలిపించిన ఎన్వీ సురేంద్రబాబు గారికి అనురాధ గారు సతీమణి. తమ సర్వీసు ఆద్యంతం ముక్కుసూటిగా,నిబంధనలు ఉల్లంఘన లేకుండ పని చేసుకుపోయారు తప్ప ఒత్తిడిలకు తలొగ్గలేదు.

ముఖ్యమంత్రి చెప్పినా….వినలేదు:

ప్రభుత్వ పెద్దల అండదండలు తోనే నామినేటెడ్ పదవులు వరిస్తాయి అనేది విధితమే. ఆయా పదవులు చేపట్టిన వారు ప్రభుత్వ పెద్దలను నొప్పించకుండ తమ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తారు. అనురాధ గారు ఎపిపియస్సి పగ్గాలు చేపట్టిన రోజు కూడా సగటు ఉద్యోగార్ధి మదిలో మెదలిన ఆలోచనలు ఇవే. ఒక ముక్కుసూటి అధికారి,రూల్ ఆఫ్ లా ని తూచా తప్పకుండా అమలు చేసే అధికారిని ప్రత్యక్షంగా చూసే అవకాశం గ్రూప్2 ప్రధాన పరీక్ష తేదీ కి ముందు యావత్ ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని ఉద్యోగార్థులు చూసారు.గ్రూప్ 2 మెయిన్స్ పరీక్ష  ముందు ప్రభుత్వం ఎపిపియస్సి కి ఒక ప్రతిపాదన పంపగా దానిని చైర్మన్ అనురాధ గారు ఆయా ప్రతిపాదనను నాటి ఎమ్మెల్సీ ఎన్నికల కోడు అమలులో ఉన్న దృష్ట్యా పరిగణలోకి తీసుకోలేము అని,అలా చేయడం వలన కోడు ఉల్లంఘన కు పాల్పడినాట్టు అవుతుంది అని సున్నితంగా తిరస్కరించారు. స్వయానా ఒక రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి, సాధారణ పరిపాలన శాఖ చే ప్రతిపాదన పెట్టినప్పప్పటికి తిరస్కరించడం అనురాధ గారి వల్లనే అయ్యింది అనడం లో అతిశయోక్తి లేదు. బహుశా ఆమె స్థానంలో వేరే వ్యక్తి ఉండి ఉంటే అలా జరిగేది కాదేమో. ఆరోజు ఆమె చాకఛాక్యంగా వ్యవహరించి మైనస్ పరిక్షలు సమర్థవంతంగా నిర్వహించి ఔరా అనిపించుకున్నారు. 

గ్రూప్ 1 చకా చకా:

2023 డిసెంబర్ లో విడుదల అయిన గ్రూప్ 1 నోటిఫికేషన్ నత్తనడకన సాగినప్పటికి మెయిన్స్ పరీక్షల సమర్థవంతంగా నిర్వహించి అతి తక్కువ కాలంలో మూల్యాంకనం చేయించి మౌఖిక పరీక్ష కు ఎంపికైన అభ్యర్థుల ఫలితాలు వెల్లడించారు. పిదప మౌఖిక పరీక్షలు సైతం అనురాధ గారి ఏక బోర్డు ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించారు.క్రితం గ్రూప్1 మౌఖిక పరీక్ష లలో వచ్చే మార్కుల మీద ఎంతో మందికి అనుమానాలు ఉన్నాయి.గ్రూప్ 1 మౌఖిక పరీక్ష లో పైరవీలు నడుస్తాయి అని, బంధు ప్రీతి మొదలగు అక్రమాలు జరుగుతాయి అని సగటు అభ్యర్థిలో ఉండే అనుమానాలు. ఇదే కారణం చూపిస్తూ గత ప్రభుత్వం ఇంటర్వ్యూ లు రద్దు చేసి ఆ తర్వాత మరలా పునరుద్ధరించింది.ఎక్కువ బోర్డులు ఉంటే మార్కుల్లో వ్యత్యాసం వలన అభ్యర్థులకు న్యాయం జరగదు అని కేవలం ఒక్క బోర్డు తోనే అనురాధ గారు ఇంటర్వ్యూ బోర్డ్ చైర్మన్ గా మౌఖిక పరీక్ష నిర్వహించారు.  జూన్ జులై లో జరిగిన గ్రూప్1 ఇంటర్వ్యూల పట్ల అభ్యర్థులు సంతృప్తి వ్యక్తం చేయడం అనురాధ గారి పట్ల ఉన్న నమ్మకమే.

  అనురాధ గారి పదవి కాలం ముగిసే లోపు తమ ఫలితాలు తెప్పించుకోవాలి అని మెరిట్ అభ్యర్థులు తపించిన్నప్పటికి కొని కారణాల వలన ఆ కోరిక నెరవేరలేదు. ఈ విషయంలో గ్రూప్ 1 అభ్యర్థులు ఒకింత ఆందోళన గా ఉన్నారు. క్రీడా అభ్యర్థులకు ఇంకా మౌఖిక పరీక్ష పూర్తి అవ్వలేదు. ఎవరి మార్కులు ఎంత అనేది అధికారకంగా ధ్రువీకరణ లేదు. మార్కులు ఏమైనా తారు మారు అవుతాయేమో అనే భయాందోళన లో ఉన్నారు అనేది వాస్తవం. తమ మార్కుల జాబితా కొరకు ఎపిపియస్సి ని కోరినప్పటికీ న్యాయ పరమైన చిక్కులు,కోర్టు ధిక్కారణ మొదలగు అంశాల వలన GRL ఇవ్వడానికి కుదరకపోవచ్చు. కానీ అనురాధ గారు సగటు అభ్యర్దిని దృష్టిలో పెట్టుకుని ఎటువంటి మార్పులు చేర్పులు చేయడానికి అవకాశం లేకుండా అభ్యర్థుల మార్కుల విషయమై కట్టుదిట్టమైన భద్రతా ఏర్పాట్లు చేసే ఉంటారు అని ఆశిద్దాం. 

కొత్త చైర్మన్ నియామకం :

రేపటి నుంచి కాళీ అవ్వనున్న ఎపిపియస్సి పదవి కి ప్రభుత్వం తక్కువ వ్యవధిలో నూతన చైర్మన్ నియామకం చేపట్టాలి. అనురాధ గారి వలె నిబద్దత కలిగిన వ్యక్తికి కీలకమైన ఎపిపియస్సి పాలనా పగ్గాలు అప్పగిస్తారని ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నాము. రాబోయే నూతన చైర్మన్ గారు పెండింగ్ లో ఉన్న గ్రూప్1,2, డిప్యూటీ ఎడ్యుకేషనల్ ఆఫీసర్ మొదలగు కీలక పోస్టుల నియామకం ఎటువంటి అక్రమాలకు ఆస్కారం లేకుండా పూర్తి చేసి ఎందరో ఉద్యోగార్ధుల కోరికను నెరవేరుస్తారు అని ఆశిస్తున్నాము. 2026 సంవత్సరం లో జాబ్ కేలండర్ ఇచ్చి నిరుద్యోగులకు భరోసా కల్పించాలి.

చివరిగా తమిళనాడు నుంచి వచ్చి సుదీర్ఘ కాలం తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఉన్నత సేవలందించి ప్రజల ఆప్యాయత పొందిన శ్రీమతి అనురాధ గారికి పదవి విరమణ శుభాకాంక్షలతో పాటు ముందస్తు జన్మదిన శుభాకాంక్షలు. మీరు ఆయురారోగ్యాలతో చల్లగా ఉండాలి అని కోరుకుంటూ …..మీ అభిమాని.

దిశ పేపర్లో నా వ్యాసం ప్రచురితం.

 దిశ పేపర్లో ది.18 జులై 2024 నాడు ప్రచురితం.

APPSC లో ఈ సంస్కరణలు రావాలి.

 

నీట్ కుంభకోణం, ఆ తర్వాత వెను వెంటనే యూజీసీ నెట్ పరీక్షా పత్రం లీకేజీ వార్తలు చూసి సామాజిక మాధ్యమాల్లో నెటిజన్లు శభాష్...ఇన్నేళ్ల చరిత్రలో కేవలం ఒక్కసారి కూడా అక్రమాల ఆరోపణలు ఎదురుకోలేదు అంటూ  యూనియన్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ ని పొగడ్తలతో ముంచెత్తారు. కానీ గత మూడు నాలుగు రోజుల నుంచి అటు జాతీయ మీడియా ఇటు సోషల్ మీడియా లో ప్రొబేషనరి ఐఎఎస్ అధికారిణి తప్పుడు ధ్రువీకరణ పత్రాలు సమర్పించి ఓబీసీ మరియు దివ్యంగుల కోట లో ఉద్యోగం సంపాదించింది అని ఆరోపణలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.దీనికి స్పందించిన కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏక సభ్య కమిటీని నియమించింది.యూపీఎస్సినో లేదా ప్రభుత్వ ఇంటెలిజెన్స్ వర్గాలు వల్ల  ఈ ఉదంతం బయటకి రాలేదు. తనకు సకల సౌకర్యాలు కావాలని సీనియర్ అధికార్లును ఒత్తిడి చేయడం, తన ప్రవర్తన మీద అనుమానం కలిగి తీగ లాగితే డొంక బయటలాడినట్లు ఈ వ్యవహారం బయటకు రావడం గమనార్హం. ఈ వ్యవహారం చూసాక ప్రజల్లో ముఖ్యంగా పోటీ పరీక్షల అభ్యర్థుల్లో యూపీఎస్సి మీద సైతం అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఇదిలా ఉండగా ఇక రాష్ట్ర పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ ల డొల్ల తనం గురించి ఎంత చెప్పినా తక్కువే.

అక్షరాస్యత ఎక్కువ ఉండే కేరళ లో ఆ రాష్ట్ర పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ కూడా వార్తల్లో ఉంది. ఒక వైద్యుడు పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ లో సభ్యత్వం పొందడం కోసం ఆ రాష్ట్ర అధికార పార్టీ నాయకుడికి లంచం ఇచ్చారు. తీరా అనుకున్న పని జరగకపోయే సరికి సదరు వైద్యుడు ఆ పార్టీ పెద్దలకు ఫిర్యాదు చేయడంతో కేరళ పిఎస్సి కుంభకోణం వెలుగులోకి వచ్చింది. రాజ్యాంగ వ్యవస్థ రాజ్యాంగ పదవి ని సైతం డబ్బులతో కొనడానికి చేసిన ప్రయత్నం చూస్తే విస్మయానికి గురవ్వాల్సి వస్తుంది. ఇలా ఏ రాష్ట్ర పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ చూసుకున్నా నిత్యం అక్రమాలు,అవినీతి తదితర ఆరోపణలతో వార్తల్లో ఉంటున్నాయి. తాజాగా అస్సాం,అరుణాచల్ ప్రదేశ్,ఛత్తీస్గఢ్ రాష్ట్రాల పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్లు ఇదే కోవలో ఉన్నాయి.

రక్షణ కుడ్యాలు:-

సుప్రీం కోర్ట్,ఎన్నికల సంఘం,కాగ్,యూనియన్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్లను రాజ్యాంగపు రక్షణ కుడ్యాలుగా అభివర్ణించారు రాజ్యాంగ నిర్మాత అంబెడ్కర్ గారు. ఇంతటి కీలక వ్యవస్థ అయిన పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ల చైర్మన్,సభ్యుల నియామకం లోపభూయిష్టంగా ఉంది అనేది రాజ్యాంగం లోని 14వ భాగాన్ని చూస్తే ఇదే విషయం తేటతెల్లం అవుతుంది. సభ్యుల యొక్క అర్హతలు, నియమాలు మొదలగు కీలక అంశాలు రాజ్యాంగం లో పేర్కొనలేదు. రాజ్యాంగం విధించిన ఒకే ఒక్క నిబంధన ఏంటి అంటే సభ్యులలో సగం మంది కేంద్ర లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల్లో కనీసం పదేళ్లు పని చేసి ఉండాలి. 

మిగతా విషయాలును సంబంధిత ప్రభుత్వాల విచక్షణకే వదిలిపెట్టింది.అపరిమిత విచక్షణ అనార్దలకు దారితీస్తుంది అనేది విధితమే.

ఎన్నికల సంఘ సభ్యుల నియామకం కోసం ఏ విదంగా అయితే చట్టాలు తెచ్చారో అదేవిదంగా ఎంతో మంది నిరుద్యోగుల జీవితాలతో ముడిపడి ఉన్న ఈ వ్యవస్థల నియమాలను కూడా పకడ్బందీగా జరిగేలా చట్టాలు తేవాల్సిన అవసరం ఉంది.

రాజకీయ నాయకులకి పునరావస కేంద్రాలు:-

రాజ్యాంగం లో ఈ విషయానికి సంబంధించి ఉన్న లోపాన్ని దేశంలోని కొన్ని అధికార పార్టీలు తమకోసం పాటు పడిన వారికి అప్పనం గా ఆరేళ్ళ పదవి కాలం కలిగిన సభుత్వాలను ఇచ్చి తమ స్వార్ధ ప్రయోజనాలకు వాడుకుంటున్నాయి అనేది సభ్యుల నేపద్యం తదితర విషయాలు చూస్తే అనుమానం కలగక మానదు. ప్రస్తుత ఆంద్రప్రదేశ్ పబ్లిక్ కమిషన్ సభ్యుల నేపథ్యం గురించి వారు క్రితం అధికార పార్టీ ప్రస్తుత విపక్ష పార్టీ కి ఏ విదంగా సంబంధం కలిగి ఉన్నారో ఇటీవల ఒక ప్రధాన పత్రిక కథనాన్ని ప్రచురించింది.

ఇంటర్వ్యూలో మాయాజాలం :-

తాజా మాజీ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ జగన్ గ్రూపు1 లో ఇంటర్వ్యూలలో అక్రమాలు జరుగుతున్నాయి, గ్రామీణ ప్రాంత అభ్యర్థులకు న్యాయం జరగాలని చెప్పి గ్రూపు1 కి ఇంటర్వ్యూలు ఉండకూడదు అని ఉపన్యాసాలు ఇచ్చి తీరా తూచ్....ఇంటర్వ్యూలు ఉంటాయి, క్రితం సారి తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకుంటున్నాం అంటూ జీవో విడుదల చేసి,మరుసటి రోజే 2022లో గ్రూప్1 నోటిఫికేషన్ ని విడుదల చేసారు. అక్రమాలు జరుగుతున్నాయి అని చెప్పి గ్రూప్1 ఇంటర్వ్యూలను తొలగించిన ప్రభుత్వం మరి తర్వాత ఈ ప్రాతిపదికన మరలా గ్రూప్ 1 ఇంటర్వ్యూలని పునరుద్ధరించారో చెప్పలేదు. ఎవరి ఒత్తిడి మీద నాటి ప్రభుత్వం ఈ పని చేసిందో కూసింత ఇంగిత జ్ఞానం ఉన్నవారికి తెలియక మానదు.

సభ్యుల నియామకం పటిష్టం గా జరగాలి. కొన్ని రోజుల క్రితం చల్లా శ్రీనివాసులు శెట్టి గారు పేరును ప్రభుత్వ రంగ అతిపెద్ద బ్యాంకు అయిన ఎస్బిఐ(sbi) తదుపరి చైర్మన్ గా ఎఫ్ఏస్ఐబీ (FSIB) ప్రతిపాదించింది. ఈ పోస్టుకు పలువురు వ్యక్తులను ముఖిక పరీక్షలు తదితర సామర్ధ్య పరీక్షలు నిర్వహించి పేరుని ప్రతిపాదించింది. క్యాబినెట్ నియామక కమిటీ ఆమోదం పొందితే మన తెలుగు వ్యక్తి ఎస్బీఐ కి చైర్మన్ అవ్వనున్నారు. కాని ఇటువంటి ప్రక్రియ మాత్రం రాజ్యాంగ సంస్థలకి ఇప్పటికి లేకపోవడం మన వ్యవస్థల్లో,పరిపాలన లో డొల్ల తనాన్ని తెలియజేస్తుంది.

 2018 గ్రూప్1 నోటిఫికేషన్ లో ఉద్యోగాలు పొందిన వారి నియామకాలు చెల్లవు అని, వారు మరల మెయిన్స్ పరీక్ష రాయాలని మార్చి లో ఇచ్చిన తీర్పు ను చూసి పోటీ పరీక్ష ల అభ్యర్థులు నివ్వెరపోయారు.నోటిఫికేషన్ రావడం ఒక ఎత్తు, వచ్చాక సమర్థవంతం గా పరిక్ష నిర్వహణ,లోపాలు లేని ప్రశ్న పత్రాలు, సరితగిన కీ,త్వరితగతిన ఫలితాలు వెల్లడి,పోస్టింగులు మొదలు వాటిని లోపాల్లెకుండా పూర్తి చేయడం మరొక ఎత్తు. ఇవి పూర్తయ్యే దాకా పోటీ పరీక్షల అభ్యర్థులు దిన దిన గండమే. పరీక్ష ఎప్పుడు రద్దు చేస్తారో వచ్చిన ఉద్యోగం ఎప్పుడు తీస్తారో అనే అభద్రత భావంలో నిరుద్యోగలు ఉన్నారు. ప్రస్తుతం 2018 బ్యాచ్ గ్రూప్1 అధికారులు ప్రశాంతంగా తమ ఉద్యోగాలు చేసుకోలేని పరిస్థితి. నిజాయితీగా కష్టపడి తెచ్చుకున్న ఉద్యోగం ఎప్పుడు పోతుందో అని భయపడాల్సిన పరిస్థితి రావడానికి కారణం నాడు ఆంద్రప్రదేశ్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ డిజిటల్ మూల్యాంకన గురించి తీసుకున్న కొన్ని నిర్ణయాలు.

తాజాగా గౌతమ్ సవాంగ్ appsc చైర్మన్ గా రాజీనామ చేశారు. అధికారం మారినప్పుడల్లా appsc చైర్మన్లకి తల నొప్పులు తప్పడం లేదు. నాడు ఉదయ భాస్కర్ నేడు గౌతమ్ సవాంగ్ లాగా మరొకరు ఇబ్బంది పడకుండా ఉండాలి అంటే త్వరలో appsc చైర్మన్ గా నియామకం విషయంలో చంద్రబాబు ప్రభుత్వంతగు చర్యలు తీసుకోవాలి.

- సమాప్తం - 

రోడ్డు వేసే వారు కావాలా.... రోడ్డున పడేసే వారు కావాలా ?

 ఎన్నికల సమరం సమీపిస్తున్న తరుణంలో ఓటు ప్రగతి వైపు పడేలా చూసుకోవాల్సిన బాధ్యత సగటు ఓటరు పై ఉన్నది. ఓటు అనేది హక్కు అని పేర్కొన్నప్పటికి అది ఒక బాధ్యత. మన బతుకులు ఎలా ఉండాలో నిర్ణయించే ప్రక్రియ. అటువంటి విలువైన ప్రక్రియ నేటికీ డొల్ల తనం గానే సాగుతుండడం అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశమైన మనకి గొడ్డలిపెట్టు లాంటిది.

 ఉచితాలు...మితిమీరిన సంక్షేమం:

ఎన్నికల సమయంలోనే ఉచితాల మీద ఓటర్ల మధ్య చర్చ జరగాల్సిన అవసరం. ఇది ప్రస్తుతం మన దేశంలో, మరీ ముఖ్యంగా మన తెలుగు రాష్ట్రాల్లో హద్దు మిరింది. సంపద సృష్టిస్తా,ఉద్యోగాలు పుట్టిస్తా అని మొన్నటి వరకు మాట్లాడిన నాయకులు సైతం ఇప్పుడు సంక్షేమం, ఉచితాల బాట పట్టడం గమనార్హం. ఎన్నికల హామీలు కార్పొరేట్ కంపెనీలు పండగ సీజన్లో అందించే ఆఫర్లు లాగ రూపాంతరం చెందడం గర్హనీయం. ఒక కంపెనీ ఆఫర్ ఇస్తుంది అంటే దాని అంతిమ లక్ష్యం లాభాలను,రాబడులను పెంచుకోవడం కోసమే, కానీ రాజకీయ నాయకులు ఇచ్చే హామీలు వలన రాష్ట్రం కి వచ్చే లాభం గురించి ఆలోచిస్తున్నారా ? లేదు. వారు ఆలోచిస్తున్నది కేవలం అధికారం కోసమే,వారి లాభాల కోసమే గాని రాష్ట్రం కోసమో,రాష్ట్ర ప్రజల కోసమో కాదు.

అసంక్షేమం:- పొరుగు రాష్ట్రాలతో పోల్చుకుంటే సామాజిక భద్రతా ఫించన్లు దాదాపు రెండు,మూడు రెట్లు ఉంటన్నాయి.2050 నాటికి మన దేశంలో వృద్ధుల జనాభా రెట్టింపు అవ్వనుంది తద్వారా వారికి ఇచ్చే ఫించన్ల భారం రాష్ట్రం ఖజానాపై ఇప్పటికంటే ఐదు రేట్లు ఉండే అవకాశము ఉంది. ప్రతీ ఎన్నికకు వేలంపాటను తలపించేలా ప్రధాన రాజకీయ పార్టీలు ఫించన్లు పెంచుకుంటూ పోతున్నారు.

ఇదిలా ఉండగా ఈ మధ్య ఫించనుకు అర్థం మారేలా 40 ఏళ్ళు నిండి,పలానా కులంలో పుడితే చాలు మీ ఖాతాలో డబ్బులేస్తాం అనే దాకా ప్రస్తుత పరిస్థితి వచ్చింది. వృద్ధాప్యం వలనో,శారీరక వైకల్యం వలనో సొంత కాళ్ళమీద నిలబడలేరు కాబట్టి ప్రభుత్వ సాయం అవసరం. కానీ ఈ సహజసూత్రాన్ని మరిచి కేవలం ఓటర్లను ఆకర్షించడానికి ఇమ్మడి ముబ్బడిగా రాజకీయ పార్టీలు హామీలు గుప్పిస్తుంటే, అవి విని సగటు ఓటరు చప్పట్లు కొట్టి శభాష్ అనడం తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ప్రస్తుత పరిస్థితి కి అద్దం పడుతుంది.

తప్పు ఎవరిది...?

"చెప్పేటోడు ఎన్నైనా చెప్తడు...ఇనేటోడికి ఉండాలి కదా" అని అన్నట్లు రాజకీయ పార్టీలు వాటి మనుగడ కోసం హామీలు ఇవ్వడం సహజం. కానీ అంతిమంగా వాటికి మీద నిర్ణయం తీసుకునేది రహస్య ఓటింగ్ పద్దతిలో  ఓటరు మాత్రమే.ఉదాహరణకు రోడ్డు వేసిన నాయకులకు ఓటు వేయకుండా,మద్యాన్ని పంచి రోడ్డున పడేసిన వారికి ఓటు వేస్తుంటే, తదుపరి ఎన్నికల్లో రోడ్డు వేసిన నాయకులు సైతం ప్రజల్ని రోడ్డున పడేసే విధానాలే అవలంబిసస్తారు.

  వ్యవస్థలని,పార్టీలని నింధించే బదులు ఓటర్లే ఆత్మ పరిశీలన చేసుకోవాల్సిన తరుణం ఆసన్నమైంది. తాత్కాలిక తాయిలాల ప్రభావం నుంచి బయటకు వచ్చి తార్కికంగా నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన సమయం ఇది. ఈ విషయంలో మేధావులు,జ్ఞానులు సామాజిక మాధ్యమాల ద్వార అవగాహన కల్పించాల్సిన బాధ్యత ఉన్నది. ఉచితాల తో పాటు ఎన్నిక వ్యవస్థని పట్టి పీడిస్తున్న సమస్య "చట్ట సభల్లో నేరగాళ్ల ప్రవేశం" మొదలగు దీర్ఘకాలిక జాడ్యాలకి పరిష్కారం సగటు ఓటరుకి అవగాహన కల్పించడమే.

ఒక్క రోజు ప్రజాస్వామ్యం:

మన దేశం అతి పెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశం అయినప్పటికి కేవలం ఓటింగ్ రోజు మాత్రమే ఆ ప్రజాస్వామ్య భావనను అనుభవించగలం. ఇతర దేశాల్లోలాగా ఒకసారి ఎన్నికైన ప్రజా ప్రతినిదిని ఓటర్లే తొలగించే రీకాల్, రెఫరెండం లాంటి ప్రజాస్వామ్య సాధనాలు లేవు. కబాట్టి ఐదేళ్లలో ఒక్కసారి వచ్చే అవకాశాన్ని భవిష్యత్తును దృష్టిలో పెట్టుకుని నిర్ణయించుకోవాలి. మాకు నీళ్లు రావట్లేదు,మాకు రోడ్డు వేయట్లేదు,మమ్మల్ని పట్టించుకున్న నాధుడే లేడు అని మీడియా వారితో గోడు వెళ్లబోసుకోవాల్సిన దుస్థితి సగటు ఓటరు తెచుకోవద్దు.

చివరిగా....కులం,మతం,డబ్బు ఇతరాత్ర ప్రభావాల నుంచి బయటకు వచ్చి మీ బిడ్డల భవిష్యత్తు,మీ ఇంటి ఆడవారు బయటకు వెళ్తే క్షేమంగా ఇంటికి తిరిగి వస్తున్నారా? ఏదైనా సమస్య వస్తే పోలీసు వారు పక్షపాతం లేకుండా మన ఫిర్యాదు తీసుకుని న్యాయం చేస్తున్నారా, జబ్బు వచ్చి అసుపత్రికి వెళ్తే కొద్ది పాటి ఖర్చుతో క్షేమంగా ఇంటికి తిరిగి వస్తున్నారా ? మొదలగు ప్రశ్నలు వేసుకుని ప్రతీ ఓటరు మహాశయుడు నిర్ణయం తీసుకుని మన రాష్ట్రాన్ని దేశాన్ని అభివృద్ధి పధంలో దూసుకువెళ్లేలా తమ ఓటు హక్కు ను వినియోగిస్తారు అని ఆశిస్తూ... సెలవు.